Stuurgroep Ruimtelijke Opgave: Focus op proces en mens voor echte systeemverandering

De Stuurgroep Ruimtelijke Opgave van PublicNL is 22 september voor het eerst bijeengekomen. Deze kick-offbijeenkomst markeert de officiële start van dit nieuwe PublicNL-initiatief waarin experts en vertegenwoordigers vanuit onder meer de overheid, woningcorporaties, vastgoedpartijen en de sociale sector de krachten bundelen.

Met deze brede samenwerking gaat de stuurgroep zich bezighouden met de toekomst van wonen, werken en leven in de gebouwde omgeving. Het doel is helder: niet blijven steken in beleidsnotities en praatclubs, maar de achterliggende knelpunten in samenwerkingen wegnemen om zo te komen tot echte verandering van het systeem en breed gedragen vernieuwing.

De opgaves binnen de ruimtelijke ordening en volkshuisvesting zijn complex. Hoewel er landelijk en regionaal geen gebrek is aan kennis, visies of ideeën, lopen in de praktijk projecten regelmatig vast. Versnippering van beleid, ‘hokjesdenken’ en een opeenstapeling van eisen zorgen er vaak voor dat langdurige betrokkenheid en eigenaarschap verloren gaan.

De Stuurgroep Ruimtelijke Opgave brengt uiteenlopende belangen bij elkaar om deze kaders te verbinden rondom een gezamenlijk maatschappelijk doel. Daarbij verschuift de focus van een ‘gedeelde gebouwde omgeving’ (de stenen) naar een ‘gedeelde leefomgeving’ waarin de mens en de gemeenschap weer centraal staan.

De stuurgroep gaat zich richten op het proces en de samenwerking. En om tot die gezamenlijke aanpak te komen, gaan ze te werk via een aantal opeenvolgende fases:

Beginnen bij de ideale toekomstvisie
Om niet direct vast te lopen in de huidige juridische, financiële of praktische knelpunten, begint de aanpak bij het verkennen van de ideale leefomgeving voor de lange termijn (richting 2050).

Betrekken van eindgebruikers
Een leefomgeving heeft pas kans van slagen als deze aansluit bij de behoeften van bewoners. De stuurgroep gaat onderzoeken hoe eindgebruikers en jongeren (onder meer via Jong PublicNL) actief bij het formuleren van een toekomstperspectief kunnen worden betrokken.

Van toekomstbeeld naar Roadmap
Vanuit deze gezamenlijke ambitie wordt teruggeredeneerd naar het heden (backcasting). Op die manier worden de echte systeemblokkades blootgelegd.

Regie en samenstelling van werkgroepen
De stuurgroep formuleert de kaders en regisseert het proces. Pas daarna worden gerichte werkgroepen samengesteld om specifieke vraagstukken of pilots aan te pakken.

Een belangrijk uitgangspunt binnen de stuurgroep is het bewaren van de balans tussen korte-termijnproblemen en lange-termijnvisies. Richtlijnen en nota’s bieden een belangrijke basis, maar de stuurgroep wil verder kijken om invulling te geven aan thema’s zoals betaalbaarheid, kleiner/anders wonen, collectieve voorzieningen en gemeenschapszin (community-based living).

De eerste bijeenkomst bracht veel energie en goede ideeën. Om deze positieve dynamiek vast te houden, komt de groep op korte termijn weer samen. Dan werken ze de toekomstbeelden verder uit, haken ze de juiste groepen en jongeren aan, en verzamelen ze de belangrijkste inzichten om écht stappen te zetten.

Eerstvolgende bijeenkomst:
De volgende bijeenkomst vindt plaats op 29 oktober 2026.

Mocht je een vraag of suggestie hebben voor de Stuurgroep van PublicNL neem dan gerust contact op.